گلاب یکی از فرآوردههای شناختهشده گل محمدی است که از گذشته در تهیه نوشیدنیها، دسرها و برخی فرآوردههای سنتی استفاده میشود. در سالهای اخیر نیز جستوجوهایی مانند گلاب برای لاغری، خواص گلاب برای لاغری و گلاب برای لاغری شکم بیشتر مورد توجه قرار گرفتهاند.
اما آیا واقعاً نوشیدن گلاب میتواند باعث کاهش وزن شود؟ آیا گلاب چربیسوز است؟ و اگر در رژیم غذایی خود از گلاب استفاده کنیم، چه تأثیری بر کالری دریافتی خواهد داشت؟
پاسخ کوتاه این است که گلاب بهتنهایی یک ماده چربیسوز یا روش اثباتشده برای کاهش وزن نیست. با این حال، گلاب خالص معمولاً کالری بسیار کمی دارد و میتوان از آن برای طعمدار کردن آب و برخی نوشیدنیهای کمکالری استفاده کرد. بنابراین اگر بدون شکر و در کنار یک الگوی غذایی متعادل مصرف شود، میتواند بخشی از یک رژیم مناسب برای کنترل وزن باشد.
اگر میخواهید ابتدا با گلاب و انواع، کاربردها، خواص و روش تشخیص گلاب اصل آشنا شوید، مقاله جامع گلاب در نباتیک اطلاعات کاملتری در اختیارتان قرار میدهد.
اگر منظور از مفید بودن گلاب برای لاغری این است که مصرف آن بهتنهایی باعث کاهش وزن شود، شواهد علمی کافی برای چنین ادعایی وجود ندارد.
کاهش وزن در درجه اول به تعادل انرژی، الگوی غذایی، میزان فعالیت بدنی و عوامل مختلف سبک زندگی بستگی دارد. بنابراین نمیتوان یک ماده غذایی یا نوشیدنی را بهعنوان عامل مستقل کاهش وزن معرفی کرد.
البته گلاب خالص میتواند در رژیم غذایی یک کاربرد مفید داشته باشد. از آنجا که مقدار مصرفی گلاب در یک نوشیدنی معمولاً کم است، میتوان از آن برای ایجاد طعم و عطر در آب یا نوشیدنیهای خانگی استفاده کرد، بدون اینکه مقدار قابل توجهی کالری به نوشیدنی اضافه شود.
بنابراین بهتر است گلاب را یک طعمدهنده کمکالری بدانیم، نه یک محصول لاغری.
خیر. در حال حاضر شواهد کافی برای اینکه گلاب معمولی را یک چربیسوز بدانیم وجود ندارد.
برخی مطالعات روی گونههای مختلف رز و فرآوردههای غلیظشده آنها، از جمله عصارههای سرشار از پلیفنول، نتایج امیدوارکنندهای درباره برخی شاخصهای مرتبط با وزن و ترکیب بدن نشان دادهاند؛ اما این یافتهها را نمیتوان مستقیماً به گلاب معمولی که از تقطیر گل محمدی به دست میآید تعمیم داد.
به همین دلیل، عبارتهایی مانند «گلاب چربیهای بدن را میسوزاند» یا «گلاب متابولیسم را بهطور مستقیم افزایش میدهد» نباید بهعنوان یک واقعیت علمی قطعی مطرح شوند.
اگر گلاب در رژیم غذایی به جای نوشیدنیهای شیرین مصرف شود، ممکن است از طریق کاهش کالری دریافتی به کنترل وزن کمک کند؛ اما این موضوع با چربیسوزی مستقیم تفاوت دارد.
کالری گلاب یکی از پرسشهای مهم افرادی است که آن را در رژیم غذایی خود مصرف میکنند.
مقدار کالری گلاب به ترکیب و برند محصول بستگی دارد. بسیاری از محصولات گلاب خالص تجاری در برچسب تغذیهای خود کالری بسیار کمی دارند یا در مقدارهای معمول مصرف، کالری آنها صفر درج میشود. برای نمونه، برخی محصولات گلاب در هر یک تا دو قاشق غذاخوری، صفر کیلوکالری اعلام کردهاند.
بنابراین برای محاسبه دقیق کالری، بهتر است همیشه برچسب تغذیهای همان محصول را بررسی کنید؛ بهخصوص اگر محصول مورد نظر علاوه بر گلاب، حاوی شکر یا مواد دیگری باشد.
در مقدار مصرف معمول، کالری یک قاشق گلاب خالص بسیار ناچیز است و در برخی محصولات تجاری حتی صفر کیلوکالری برای یک قاشق غذاخوری ثبت شده است.
بنابراین اگر یک قاشق گلاب را به یک لیوان آب اضافه کنید، خود گلاب معمولاً تأثیر قابل توجهی بر کالری نوشیدنی ندارد.
اما اگر به این نوشیدنی شکر، عسل، شربت یا سایر شیرینکنندههای پرکالری اضافه کنید، شرایط کاملاً متفاوت خواهد بود.
نکته مهم: کالری پایین گلاب به معنی خاصیت لاغرکنندگی آن نیست؛ فقط به این معنی است که گلاب خالص میتواند یک افزودنی کمکالری باشد.
اگرچه گلاب چربیسوز نیست، میتوان آن را به شکل مناسبی در رژیم غذایی استفاده کرد.
یکی از کاربردهای منطقی گلاب در رژیم کاهش وزن، استفاده از آن برای طعمدار کردن آب به جای نوشیدنیهای شیرین است.
برای مثال، مقدار کمی گلاب را به آب سرد اضافه کنید و در صورت تمایل چند قطره آبلیموی تازه نیز به آن بیفزایید.
اگر این نوشیدنی بدون شکر تهیه شود، میتواند جایگزین کمکالریتری برای نوشیدنیهایی مانند شربتهای شیرین و نوشابه باشد.
این موضوع از نظر کنترل وزن اهمیت بیشتری از ادعای «چربیسوزی گلاب» دارد؛ زیرا جایگزین کردن نوشیدنیهای پرکالری با گزینههای کمکالری میتواند دریافت انرژی روزانه را کاهش دهد.
اگر نوشیدن آب ساده برایتان دشوار است، مقدار کمی گلاب میتواند طعم آن را تغییر دهد.
هدف در اینجا این نیست که گلاب باعث لاغری شود؛ بلکه میتوان از آن برای افزایش تنوع نوشیدنیهای بدون شکر استفاده کرد.
مقدار کمی گلاب را میتوان به برخی دمنوشها یا نوشیدنیهای خانگی اضافه کرد.
البته اضافه کردن گلاب به یک نوشیدنی، آن را به نوشیدنی لاغرکننده تبدیل نمیکند. چیزی که در رژیم کاهش وزن اهمیت دارد، ترکیب نهایی نوشیدنی و مجموع کالری دریافتی است.
یکی از جستوجوهای مرتبط با این موضوع، گلاب برای لاغری شکم است.
اگر منظور این است که نوشیدن گلاب میتواند چربیهای شکم را بهصورت اختصاصی از بین ببرد، پاسخ منفی است.
هیچ ماده غذایی یا نوشیدنی نمیتواند تعیین کند که چربی دقیقاً از کدام قسمت بدن کاهش پیدا کند. کاهش چربی شکم نیز در نتیجه کاهش چربی کلی بدن اتفاق میافتد و به مجموعهای از عوامل مانند تغذیه، فعالیت بدنی، خواب و تعادل انرژی بستگی دارد.
بنابراین مصرف گلاب، چه ناشتا و چه در زمان دیگری از روز، نمیتواند بهطور اختصاصی چربی شکم را آب کند.
اگر هدف شما کاهش چربی شکمی است، بهتر است به جای تمرکز روی یک نوشیدنی خاص، یک الگوی غذایی متعادل و فعالیت بدنی منظم را دنبال کنید.
مصرف گلاب ناشتا یکی از روشهایی است که در توصیههای غیرعلمی برای کاهش وزن مطرح میشود، اما شواهد قابل اتکایی وجود ندارد که نشان دهد نوشیدن گلاب در حالت ناشتا نسبت به زمانهای دیگر روز اثر بیشتری بر کاهش وزن دارد.
بنابراین اگر به نوشیدن آب و گلاب علاقه دارید، میتوانید آن را در زمان دلخواه خود مصرف کنید.
آنچه اهمیت بیشتری دارد این است که نوشیدنی شما بدون مقدار زیاد شکر یا سایر افزودنیهای پرکالری باشد و مصرف گلاب جایگزین یک رژیم غذایی متعادل نشود.
ترکیب گلاب و لیمو یکی از نوشیدنیهای خانگی محبوب است و میتواند گزینهای کمکالری برای ایجاد تنوع در مصرف آب باشد.
اما نباید آن را یک نوشیدنی چربیسوز بدانیم.
اگر مقدار کمی گلاب و آبلیموی تازه را با آب ترکیب کنید و شکر یا شربت به آن اضافه نکنید، نوشیدنی حاصل میتواند کالری کمی داشته باشد.
بنابراین مزیت این ترکیب برای افرادی که قصد کاهش وزن دارند، بیشتر به کمکالری بودن و امکان جایگزینی نوشیدنیهای شیرین مربوط است، نه چربیسوزی مستقیم.
خاکشیر و گلاب ترکیبی شناختهشده در نوشیدنیهای سنتی ایرانی است و بسیاری از افراد آن را بهویژه در فصل گرم سال مصرف میکنند.
اگر این نوشیدنی بدون شکر یا با مقدار کمی شیرینکننده تهیه شود، میتواند در یک رژیم غذایی متعادل قرار بگیرد.
با این حال، شواهد کافی برای اینکه ترکیب خاکشیر و گلاب را یک نوشیدنی چربیسوز یا روش اثباتشده کاهش وزن بدانیم وجود ندارد.
اگر درباره فواید، روش آمادهسازی و کاربردهای این نوشیدنی بیشتر میخواهید بدانید، میتوانید مقاله خاکشیر و گلاب را مطالعه کنید.
نکته مهم این است که در صورت اضافه کردن شکر یا شیرینکنندههای پرکالری، انرژی دریافتی نوشیدنی افزایش پیدا میکند.
گلاب و عسل ترکیب محبوبی در نوشیدنیهای سنتی هستند، اما اگر هدف شما کاهش وزن است باید به مقدار عسل توجه کنید.
عسل اگرچه یک شیرینکننده طبیعی است، اما همچنان حاوی قند و انرژی است. بنابراین افزودن مقدار زیاد عسل به یک نوشیدنی گلاب میتواند کالری آن را افزایش دهد.
به همین دلیل، ترکیب گلاب و عسل را نباید بهعنوان یک نوشیدنی چربیسوز معرفی کرد.
اگر به این ترکیب علاقه دارید، بهتر است مقدار عسل را کنترل کنید و آن را در مجموع کالری روزانه خود در نظر بگیرید.
تحقیقات علمی درباره گونههای مختلف رز، از جمله Rosa damascena، زمینههای مختلفی مانند اثرات آنتیاکسیدانی، گوارشی، آرامبخشی و سایر کاربردهای زیستی را بررسی کردهاند؛ اما شواهد مربوط به کاهش وزن، بهویژه درباره گلاب معمولی، هنوز محدود است.
در یک کارآزمایی تصادفی دوسوکور که روی ۷۰ فرد دارای اضافهوزن انجام شد، مصرف یک عصاره پلیفنولی استانداردشده از گلبرگهای Rosa multiflora به مدت ۱۲ هفته با کاهش وزن و برخی شاخصهای ترکیب بدن همراه بود. با این حال، این محصول به صورت کپسول و با دوز مشخص مصرف شده بود و گلاب معمولی نبود.
بنابراین نمیتوان از این مطالعه نتیجه گرفت که نوشیدن گلاب باعث لاغری میشود.
بهترین جمعبندی علمی در حال حاضر این است که برخی فرآوردههای غلیظ گل رز ممکن است پتانسیلهایی در زمینه کنترل وزن داشته باشند، اما برای اثبات اثر مستقیم گلاب معمولی بر کاهش وزن، به مطالعات انسانی بیشتری نیاز است.
برای گلاب زمان خاصی که بهطور علمی بهعنوان «بهترین زمان لاغری» ثابت شده باشد وجود ندارد.
میتوانید گلاب را در زمانهای مختلف و متناسب با رژیم غذایی خود مصرف کنید؛ برای مثال:
همراه با آب در طول روز
به عنوان طعمدهنده یک نوشیدنی بدون شکر
مقدار کمی در برخی دمنوشها
در تهیه غذاها و دسرهای خانگی
بنابراین ناشتا بودن یا مصرف گلاب قبل از خواب، مزیت اثباتشدهای برای چربیسوزی ندارد.
گلاب خوراکی در مقدارهای معمول غذایی برای بیشتر افراد قابل مصرف است، اما ممکن است برخی افراد به فرآوردههای گیاهی یا ترکیبات موجود در محصولات خاص حساسیت داشته باشند.
اگر پس از مصرف گلاب دچار علائمی مانند ناراحتی گوارشی، واکنش حساسیتی یا علائم غیرعادی شدید، مصرف آن را متوقف کنید.
همچنین اگر بیماری زمینهای دارید، داروی خاصی مصرف میکنید یا قصد دارید مقدار زیادی از یک فرآورده گیاهی را بهصورت مداوم مصرف کنید، بهتر است با پزشک یا متخصص تغذیه مشورت کنید.
نکته مهم دیگر این است که برای مصرف خوراکی، حتماً از گلاب خوراکی و دارای مجوزهای بهداشتی معتبر استفاده کنید. گلابی که برای کاربردهای غیرخوراکی تهیه شده است نباید نوشیده شود.
اگر گلاب را دوست دارید و میخواهید آن را در رژیم غذایی خود قرار دهید، بهتر است به جای جستوجوی یک «دوز لاغری»، روی نحوه استفاده از آن تمرکز کنید.
مقدار کمی گلاب را به یک لیوان یا بطری آب اضافه کنید و در صورت تمایل چند قطره آبلیموی تازه نیز به آن بیفزایید.
این ترکیب میتواند یک نوشیدنی ساده و کمکالری باشد، به شرطی که شکر یا شربت به آن اضافه نشود.
در صورت سازگاری با ذائقه شما، مقدار کمی گلاب را میتوان به بعضی دمنوشهای بدون شکر اضافه کرد.
در تمام این روشها، گلاب نقش یک طعمدهنده کمکالری را دارد و نباید جایگزین تغذیه متعادل، فعالیت بدنی و سایر اصول کاهش وزن شود.
گلاب بهتنهایی یک ماده چربیسوز یا روش اثباتشده برای کاهش وزن نیست. اگرچه برخی مطالعات درباره عصارههای خاص گل رز نتایج امیدوارکنندهای نشان دادهاند، این یافتهها را نمیتوان مستقیماً به گلاب معمولی تعمیم داد.
از طرف دیگر، گلاب خالص معمولاً کالری بسیار کمی دارد و میتواند برای طعمدار کردن آب یا برخی نوشیدنیهای خانگی استفاده شود. اگر گلاب بدون شکر و به جای نوشیدنیهای پرکالری مصرف شود، میتواند به کاهش دریافت انرژی کمک کند؛ اما این موضوع به معنی چربیسوز بودن گلاب نیست.
همچنین شواهدی وجود ندارد که نشان دهد گلاب میتواند بهطور اختصاصی چربی شکم را کاهش دهد یا مصرف آن به صورت ناشتا اثر بیشتری بر لاغری دارد.
بنابراین اگر هدف شما کاهش وزن است، گلاب را میتوانید بهعنوان یک نوشیدنی یا طعمدهنده کمکالری در کنار یک رژیم غذایی متعادل و سبک زندگی فعال قرار دهید؛ اما نباید انتظار داشته باشید که بهتنهایی باعث کاهش وزن شود.
اگر میخواهید درباره خواص گلاب، انواع، کاربردها و روش تشخیص گلاب اصل بیشتر بدانید، میتوانید مقاله جامع گلاب را در نباتیک مطالعه کنید.